Skłonności owczarków szetlandzkich do niektórych chorób.
Każda rasa psów ma pewne predyspozycje do niektórych chorób. Nie znaczy to, że te rasy chorują tylko na te choroby. Mogą chorować na wszystkie choroby spotykane u psów czy ludzi ( w końcu to też ssaki) ale pewne choroby mogą pojawiać się częściej u przedstawicieli danej rasy. Oczywiście, nie można też powiedzieć, że psy danej rasy chorują na dane choroby, są więc rasą chorowitą. Żadna z chorób predylekcyjnych dla poszczególnych ras nie występuje nagminnie, ma tylko większą lub mniejszą częstotliwość niż u psów innych ras.
Na co więc mogą częściej chorować owczarki szetlandzkie.
Choroby oczu: CEA – choroba oczu collie, PRA – postępujący zanik rogówki, małoocze. Choroby te są chorobami wrodzonymi i mają tło genetyczne. Są wiec przekazywane przez rodziców na potomstwo.
Schorzenia te występują w tylnej części oka często nie dają z początku wyraźnych objawów i stają się widoczne dopiero wtedy, gdy upośledzenie widzenia jest już znaczne. Dysplazja siatkówki u wielu ras psów znajduje swoje odbicie w wyrazie klinicznym jedynie wtedy, gdy dochodzi do znacznego zdegenerowania siatkówki lub jej odklejania się.
ANOMALIA OCZU COLLIE (ang. CEA – Collie Eye Anomaly)
CEA - autorem zdjęcia jest Dr. Stephanie L. Smedes
Wszystkie dotknięte tym szczenięta wykazują niedorozwój naczyniówki, ale w wieku od dwunastu do szesnastu tygodni, u wielu z nich mniejsze zmiany bywają zamaskowane pigmentacją. Prawdopodobnie około 30 % szczeniąt cierpiących na to schorzenie maskuje objawy choroby. Obraz dna oka w badaniu oftalmologicznym wydaje się normalny, ale badanie genetyczne ujawnia, że psy takie są chore. Ma to znaczenie i dlatego badanie szczeniąt w wieku 6 – 7 tygodni jest bardziej dokładne. Chorobę można więc rozpoznać dość wcześnie mimo, że nie ma widocznych dla otoczenia objawów. W póżniejszym wieku choroba może prowadzić do gorszego widzenia lub ślepoty. Jednak u szetlandów choroba ta nie daje grożnych objawów i choć całe pokolenia były psów i suk były używane do hodowli bez badań oczu to nigdy nie spotkałam szetlanda niewidomego z powodu CEA, a o tym, że zwierze jest chore dowiaduje się właściciel po badaniu dna oka.
POSTĘPUJĄCY ZANIK SIATKÓWKI (ang. PRA – Progressive Retinal Atrophy)
Postępujący zanik siatkówki jest wspólnym terminem wykorzystanym do opisania szeregu wrodzonych zwyrodnienia siatkówki. Takie degeneracje charakteryzują się ślepotą zmierzchową (pies gorzej widzi w nocy), która następnie przechodzi w ślepotę całkowitą, często powodując powstawanie wtórnej zaćmy. Wszystkie te schorzenia są prostymi, recesywnymi wadami dziedzicznymi
Psy dotknięte tym schorzeniem tracą zdolność do widzenia centralnego, zachowując peryferyjne pole widzenia. Bez wątpienia istnieją predyspozycje genetyczne do tego schorzenia, istnieje jednak wiele czynników wpływających na przebieg i stopień zmian zwyrodnieniowych. Choroba ta daje znacznie większe problemy z widzeniem i częściej może prowadzić do ślepoty. Do tego sama choroba rozwija się powoli i objawy mogą pojawiać się u starszych psów, które dały już potomstwo. Na szczęście PRA występuje u szetlandów bardzo rzadko. W tym wypadku badania okulistyczne w wieku kilku tygodni mogą, ale nie muszą wykluczyć lub potwierdzić chorobę. Nie ma też przynajmniej na razie możliwości badan genetycznych w kierunku tej choroby, jak to jest w przypadku CEA.
MAŁOOCZE
Jest to wada związana z zaburzeniami rozwoju gałki ocznej i manifestuje się nienormalnie zmniejszoną gałką oczną. Objawy widoczne są krótko po otwarciu szpary powiekowej u szczeniąt. Wada ta najczęściej nie jest bardzo nasilona i dotyczy jednego oka.
DYSPLAZJA STAWÓW BIODROWYCH I ŁOKCIOWYCH.
Jest chorobą genetyczną i doprowadza do spłycenia panewki kości udowej lub powierzchni stawowej w stawie łokciowym. Wskutek zmian w stawie dochodzi do ścierania powierzchni stawowych i nadwichnięć. Choroby te objawiają się kulawiznami, bolesnością w chorym stawie, trudnościami w ruchu. Choroby te pojawiają się u młodych psów w wieku kilku miesięcy a w przypadku dysplazji stawów biodrowych nawet kilkunastu miesięcy. W póżniejszym wieku choroby mogą doprowadzić do dużych zmian zwyrodnieniowych w stawach ze zniszczeniem np. główki kości udowej i znacznym ograniczeniem ruchomości w chorych stawach. Bardzo często potrzebne są operacje ortopedyczne w leczenie tych chorób. U szetlandów dysplazja występuje niezbyt często, ale też wiele psów nie jest na nią badanych. Rzadko też są widoczne objawy i większe problemy z ruchem, że u niektórych psów dysplazja jest dość mocno zaawansowana.
CHOROBA LEGG-PERTHESA (aseptyczna martwica główki kości udowej).
Jest również choroba genetyczną, choć gen przenoszący tę chorobę jest recesywny. Wskutek niedorozwoju naczyń krwionośnych główka kości udowej jest niedożywiona i ulega obumarciu i zanikowi. Chorobie towarzyszy ból w stawie biodrowym. Objawy pojawiają się u młodych psów w wieku 6-12 miesięcy. Pies zaczyna oszczędzać chorą łapę i kuleje na nią. Leczenie chirurgiczne polega na usunięciu chorej główki kości udowej. U szetlandów występuje dość rzadko.
WRZODZIEJĄCE IDIOPATYCZNE ZAPALENIE SKÓRY.
Przyczyna nie jest znana. Uważa się, że jest to odmiana zapalenia skórno-mięśniowego, które jest wrodzoną chorobą zapalną skóry i mięśni. Choroba występuje rodzinnie, co może sugerować podłoże genetyczne choroby. Uważa się, ze u szetlandów jest to autosomalny gen dominujący. Zapalenie skórno-mięśniowe występuje u młodych zwierząt a wrzodziejące zapalenie skóry i psów kilkuletnich. Zaostrzenia choroby zdarzają się często zwłaszcza u suk podczas cieczki. Zmiany występują na głowie w okolicy oczu, uszu, w pachach i pachwinach, błonie śluzowej jamy ustnej, opuszkach palcowych wyglądem przypominają pęcherze, są bolesne.
Zapalenia skórno-mięśniowe pojawiają się głównie na głowie na nosie, kufie i w okolicy oczu. Skóra jest zaczerwieniona, nieregularnie wyłysiała, często występuje łuszczenie naskórka. Brak świądu. Ze względu na nawroty choroba dość trudna do leczenia.
TOCZEŃ SKÓRNY KRĄŻKOWY.
Choroba nazywana jest też nosem collie. Przyczyną tego schorzenia jest słońce, a dokładnie promienie ultrafioletowe. Zmiany pojawiają się na grzbiecie nosa w każdym wieku psa. Początkowo zmiany dotyczą lusterka nosowego, gdzie dochodzi do odbarwienia i zaczerwienienia nosa, pigmentowana błona śluzowa lusterka nosowego złuszcza się i powstaje sącząca ranka. Podobne zmiany pojawiają się następnie na skórze grzbietu nosa. Chorego psa trzeba chronić przed słońcem przez stosowanie filtrów przeciwsłonecznych na chore miejsca.
NADWRAŻLIWOŚĆ NA IWERMEKTYNĘ.
Nadwrażliwość na leki z grupy awermektyn – iwermektynę (przeciwpasożytniczy), digoksynę (na serce), winkrystynę (antybiotyk) wywołana jest defektem genu MDR-1. Mutacja tego genu powoduje zwiększenie przepuszczalności bariery krew- mózg dla tych leków, co powoduje zaburzenia funkcji centralnego układu nerwowego. Objawy pojawiają się krótko po podaniu leku, na który wrażliwe jest zwierzę. Występują drgawki, drżenia mięśniowe, niezborności, brak apetytu, ślinotok, ślepotę, śpiączkę, a nawet śmierć. Nie zawsze widoczne są te wszystkie objawy. Leczenie objawowe, a zapobieganie to badanie genetyczne w kierunku zmutowanego genu.
HIPERESTROGENIZM.
Hipersertogenizm, czyli guz komórek Sertolego jest w 80% niezłośliwym nowotworem najczęściej jednego jądra. Choroba występuje w średnim wieku, chore jadro ulega znacznemu powiększeniu i zanik jądra zdrowego. Często towarzyszą tez symetryczne zmiany na skórze – wyłysienia i przebarwienia okolicy pachwin i krocza, świąd, powiększenie gruczołów mlekowych i obrzęk napletka. Leczenie polega na usunięciu jąder.
WRODZONA GŁUCHOTA I ŚLEPOTA.
Może wystąpić u szetlandów merle urodzonych po obu rodzicach w tym umaszczeniu, spowodowana jest zwyrodnieniem nerwu słuchowego i niedorozwojem gałek ocznych. Choroba ma tło genetyczne.
NIEDOCZYNNOŚĆ TARCZYCY.
Może wystąpić w każdym wieku, najczęściej u kilkuletnich psów. Chore psy są leniwe, apatyczne, mają skłonności do tycia i szybciej marzną. Na szyi i bokach ciała pojawiają się symetryczne wyłysienia, a skóra jest delikatna, cienka, lekko zaróżowiona. Leczenie polega na podawaniu hormonów tarczycy przez długi okres.
Inne choroby jak Przetrwały przewód Botala – choroba wrodzona serca, Choroba von Hillebranda, najczęstsze dziedziczne zaburzenia krzepliwości krwi, padaczka wrodzona występują rzadziej ale też spotkane są w naszej rasie.
Opisałam choroby spotykane u owczarków szetlandzkich krótko, ale mam nadzieję, że pomoże właścicielom tej pięknej rasy zwrócić uwagę na zdrowie swoich pupili.
lek. wet. Krystyna Szulc
Podyskutuj o tym na naszym forum! Link: http://www.shelties.pl/forum/index.php/topic,95.msg405.html#new
